Niebieski chaber (Chaber bławatek) to niewielka roślina z rodziny astrowatych o błękitnych kwiatach, tradycyjnie wykorzystywanych jako naturalny barwnik do herbat. Piękny niebieski kolor kwiatów zawdzięczają naturalnemu składnikowi – cyjaninowi, który występuje również w kwiatach fiołka wonnego. Spokrewnione gatunki chabra bławatka mogą zaskoczyć różowo-fioletowym, a nawet żółtym kolorem. Chociaż jest ważną rośliną miodową i pyłkową, w rzeczywistości jest klasyfikowany jako chwast. Należy zauważyć, że jest to chwast, czyli rzadkie zioło lecznicze. Powszechnie rośnie w rzędach między polami zbóż i innych upraw rolnych, zwiększając w ten sposób bioróżnorodność. W pewnym momencie jednak, dzięki masowej ochronie herbicydowej, jego występowanie na gruntach ornych zmniejszyło się, aż prawie zniknął z czeskich pól. Jako jedna z roślin powszechnie wykorzystywanych w przemyśle kosmetycznym, przyjrzymy się jej dzisiaj bliżej.
Herbata w czasach zarazy
Ta niezwykle delikatna roślina należy do tradycyjnie suszonych ziół leczniczych (tylko kwiaty), które miesza się z herbatkami na przeziębienia, grypę, wrzody żołądka, infekcje dróg moczowych, a także do płukania oczu. Suszone kwiaty można również wykorzystać do naparów lub następnego dnia przygotować nalewkę alkoholową (40% alkoholu) ze świeżo zerwanych i wysuszonych kwiatów. Susanne Catty zauważa: „że podczas zarazy (kwiat chabra bławatka) był stosowany w formie herbaty jako lekarstwo na tę infekcję”. (S. Catty – Hydrosols The Next Aromatherapy) Nie wiadomo dokładnie dlaczego. Najprawdopodobniej zdesperowani zarażeni byli gotowi zrobić niemal wszystko, aby wyzdrowieć :-)
Chaber na szczęście
Historyczne postrzeganie tej rośliny jest naprawdę różnorodne i warto zauważyć, że „Ludzie wierzyli, że ten, kto pierwszy zobaczy chaber bławatka, powinien nim potrzeć oczy, a wtedy nie będzie chorował przez cały rok” (P. Kourková – Duše květů: To nejkrásnější z našich luk a zahrad, Mladá fronta, 2022, s. 32). Nawiasem mówiąc, jest to również kwiat narodowy Estonii i symbol ofiar wojennych, wdów i sierot we Francji. W języku kwiatów podarowanie chabra bławatka oznacza szczęście, dlatego dawniej w domach wieszano wieniec z chabrów, aby podtrzymać rodzinną szczęśliwość.
Od drogerii do aptek
W przemyśle kosmetycznym kojarzona jest z pielęgnacją skóry wrażliwej i okolic oczu. We Francji ma nawet związek z farmakoterapią. W aptekach woda chabrowa sprzedawana jest w mini opakowaniach, przeznaczonych do płukania podrażnionych oczu. W ten sposób jest powszechnie stosowana w klinikach zajmujących się opieką paliatywną, a także w leczeniu hydrolatami, o czym wspominała R. Lewis w swoim wykładzie online z 15.3 marca 2023 roku – „Hydrolates in Clinical Practice” na konferencji Aroma Summit 2023.
Łagodzi „worki” pod oczami
Wróćmy jednak do pielęgnacji okolic oczu. Ze względu na działanie przeciwzapalne, kojące i chłodzące, jest to... 100% woda kwiatowa Nadaje się do okładów na zmęczone, opuchnięte i swędzące oczy. Pobudza odpływ nagromadzonego płynu pod oczami. Jej właściwości chłodzące są wykorzystywane w różnych produktach kosmetycznych, takich jak kremy, maski, toniki i płyny do demakijażu. Czy wiesz, że woda chabrowa doskonale ujędrnia dojrzałą i delikatną skórę dekoltu?!
Stosować w pielęgnacji włosów
I na koniec, nie mogę zapomnieć o jego wpływie na włosy. Zastosowany w ostatniej fazie mycia (już nie spłukujemy), dodaje włosom blasku. Jeśli masz suche blond włosy i woda rumiankowa Ci je wysusza, spróbuj zamiast niej wody chabrowej.
Dlaczego jest prawie bezwonny?
A jak pachnie woda z kwiatów bławatka? Jej aromat jest prawie niewyczuwalny. Nie zawiera żadnych olejków eterycznych, które mogłyby zostać zatrzymane w procesie destylacji. Jeśli trzymasz butelkę z tą wodą w zimnie, nie poczujesz jej aromatu. Wręcz przeciwnie, w cieplejszych warunkach uwalnia się bardzo delikatny kwiatowy aromat.
Chaber, o delikatnym zapachu, sugeruje, że jest przeznaczony dla skóry wrażliwej i jej potrzeb. Ale nie daj się zwieść, to bardzo silny ziołowy pomocnik!
Źródła:
P. Kourková – Dusza kwiatów. Najpiękniejsze z naszych łąk i ogrodów, Mladá fronta, 2022
Wykład online R. Lewisa z 15.3 marca 2023 r. – Hydrolaty w praktyce klinicznej na Aroma Summit 2023.
S. Catty – Hydrosole. Następna Aromaterapia, Healing Art Press, 2001
Encyklopedia pracy o ziołach, Millenium 2022.
