Czy zastanawiałeś się kiedyś nad magią Nocy Świętojańskiej, kiedy zioła mają największą moc? Dlaczego się ją obchodzi i skąd się wzięła? Ta magiczna noc, związana z wieloma rytuałami, które przemierzają różne kultury i kraje, zawsze obchodzona jest w noc poprzedzającą dzień świętego Jana (24.6 czerwca). Od wieków ludzie celebrują w ten sposób życie, miłość i siły natury. Zbierali zioła lecznicze, rozpalali ogniska, przepowiadali przyszłość i szukali miłości. Tradycje te były przekazywane z pokolenia na pokolenie i wiele z nich przetrwało do dziś. Noc Świętojańska to nie tylko bajka dla dzieci, ma głębokie znaczenie nawet dziś. Przyjdź i posłuchaj niekonwencjonalnie opowiedzianej historii tej wyjątkowej nocy.
Dlaczego obchodzimy Wigilię Nocy Letniej?
Jak sugeruje imię świętego, noc ta jest obchodzona ku czci św. Jana Chrzciciela i jest ściśle związana z letnimi świętami przesilenia. Odzwierciedla starożytne mityczne, pogańskie i przedchrześcijańskie tradycje z odniesieniami chrześcijańskimi. Jeśli się nad tym głębiej zastanowimy, dochodzimy do wniosku, że te święta, przechodząc przez Europę, pojawiają się w krajach, w których żyli Słowianie. Dla mnie osobiście istnieje ogromny związek między czeską Nocą Świętojańską a bułgarskim Eniovden, dniem wszystkich zielarzy. I dziś chciałbym przedstawić Wam obie te ziołowe odmiany. I pokazać Wam magię tradycji dwóch krajów, które dziś dzieli 1000 km, ale wciąż są sobie bardzo bliskie.
Ciche spotkanie przy świetle księżyca
Tajemnicza noc poprzedzająca dzień św. Jana (24.6 czerwca) nadaje ziołom największą moc. Tradycyjnie zioła z okazji dnia św. Jana są używane jako… Dziurawiec zwyczajny, chaber, szałwiaTymianek, krwawnik, żywokost, sporysz i stokrotka zbierane są przed pierwszymi promieniami słońca. Następnie zaplatane są w ochronne bukiety, którymi ozdabiamy nasze domy. W czasach naszych praprababek, niezamężne dziewczęta potajemnie zbierały dziurawiec w blasku księżyca. Plotły wianek i wkładały go pod poduszkę. Sen miał im ukazać przyszłego narzeczonego.
Na pewno pamiętasz słynny fragment z książki Boženy Němcovej pt. Babcia:
"Jej dusza rozkoszowała się wspomnieniami! Widziała przed sobą łąkę, górską wioskę, księżyc i gwiazdy świecące nad nią – to był ten sam księżyc i gwiazdy, wiecznie piękne, ponadczasowe – ale była wtedy młodą, świeżą dziewczyną, gdy w noc świętojańską zerwała dziewięć kwiatów na feralny wieniec. Jakby to się działo, babcia poczuła lęk, który ją ogarnął, by nikt nie stanął jej na drodze i nie zniweczył czaru. Widziała siebie w swoim pokoju, widziała kwieciste poduszki na łóżku, pod którymi umieściła wieniec. Przypomniała sobie, jak żarliwie modliła się, by Bóg dał jej sen, w którym ukaże się jej ten, którego upodobała sobie jej dusza. Zaufanie, jakie pokładała w feralnym wieńcu, nie zawiodło jej; ujrzała we śnie mężczyznę wysokiego wzrostu, o czystym, szczerym wyglądzie, tego, który nie miał dla niej równego na świecie. (B.Němcová – Babcia, e-book, Biblioteka Miejska w Pradze, 2012, rozdział IX, s. 103)
W noc świętojańską rozpala się również ogniska, a w Czechach powiada się, że ten, kto przez nie przeskoczy, zostanie obdarzony siłą na cały nadchodzący rok. Ich płomień symbolizuje słońce, które w czasie przesilenia osiąga szczyt swojej mocy.
Bułgarski Dzień Wszystkich Zielarzy – Eniovden
W Bułgarii obchodzone jest tzw. Eniovden (24.6 czerwca), święto wszystkich zielarzy. Mówi się, że tego dnia gwiazdy zstępują z nieba i błogosławią zioła. Czczona jest energia kobieca. Kobiety i dziewczęta splatają wieńce lub bukiety Eniovden na zdrowie z ziół zebranych tuż przed świtem, którymi obdarowują wszystkich domowników. Wśród ziół uważanych za najbardziej uzdrawiające w tę magiczną noc znajdują się: „eniovčeto” (ziele dziurawca), Cześć geranium, melisa, pokrzywa, kwiat lipy, piołun, tymianek, pietruszka zwyczajna, sporysz, ale także róże a rozmarynOprócz tych bukietów i wieńców zbiera się 77 i pół ziół „przeciwko wszelkim chorobom” i suszy na zimę.
Do ludowych rytuałów należało również płukanie się w źródle i spacerowanie w porannej rosie, ponieważ tylko tej nocy woda ma właściwości lecznicze. Nie wolno nam też zapominać o przesądach, że ten, kto rano zobaczy drżące, tańczące słońce, będzie zdrowy przez cały rok. Musi więc zwrócić twarz ku słońcu, a następnie spojrzeć przez ramię na swój cień.
Czy dostrzegasz jakieś powiązania między tymi dwoma świętami? Są dość podobne, prawda? Noc ziół związana z przesileniem jest naprawdę magiczna w obu wspomnianych wariantach!
Życzę Państwu dobrego zdrowia i cudownego lata!
PS: Wiele z wymienionych ziół znajdziesz w wody kwiatowe a olejki eteryczne SoZoLe Róża, którą z miłością i najwyższą starannością produkujemy dla Państwa w naszej rodzinnej firmie. Świętujmy te słowiańskie święta razem, unosząc się w powietrzu, przy zapachu kwitnących łąk i bujnych lasów.
Przeczytaj, czym są wody kwiatowe lub hydrolaty w tym artykule.
Zastanawiasz się, jaka jest różnica między wodą kwiatową a wywarem ziołowym? Odkryjesz prawdę tutaj.
Źródła:
Naďová, Alena: Kobieta w przemianach roku. Refleksja naturalnego cyklu w życiu kobiety. CPress, 2021.
https://cs.wikipedia.org/wiki/Svatojánská_noc
https://web2.mlp.cz/koweb/00/03/34/76/44/babicka.pdf
https://www.nationalgeographic.bg/a/enyovden-praznikt-na-lecebnite-bilki
